In Warffum is men bezorgd maar ook bitter over de gaswinning: ‘In 2032 is het echt klaar? Dat is show: dan hebben ze alles eruit gehaald’

Vanaf de keukentafel van Jan van der Holst (68) in het Groningse Warffum zie je het gasveld achter het dorp liggen. Achter de velden gaan de buizen de grond in. Na het rapport van de parlementaire enquête gaswinning Groningen in 2023, toen vastgesteld werd dat Nederland een ‘ereschuld’ aan Groningen had, dacht Van der Holst dat het snel afgelopen zou zijn met de gaswinning onder zijn dorp. Minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei (VVD) besloot anders. De Nederlandse Aardolie Maatschappij mag nog tot 2032 gas winnen uit het kleine gasveld in Warffum.

Vrijdag kwam ze met die boodschap naar het dorp, waar Van der Holst – lid van de ‘brave actiegroep’ Warffum-Alert – en anderen in een zaaltje met haar spraken. De minister gaf drie redenen voor het doorzetten van de gaswinning, zegt Van der Holst. „Er is nog gas nodig voor de energietransitie, Nederland moet vanwege de geopolitieke situatie zo min mogelijk van het buitenland afhankelijk zijn voor gas en alle kleine velden leveren bij elkaar opgeteld nog een aanzienlijke hoeveelheid gas. In 2032 is het echt klaar hier, beloofde ze. Maar dat is show. Dan hebben ze al het gas eruit gehaald.”

Het leeft in het dorp, maar het helpt zo weinig. Wat kun je doen? Niks

Eite Stokker
Warfummer

Na haar bezoek aan Warffum ging Hermans door naar het Friese Ternaard. Het besluit of daar gas mag worden gewonnen, heeft de minister – net als haar voorgangers – uitgesteld. „Bitter”, concludeert Van der Holst. „Warffum is wisselgeld voor Ternaard.”

Bij Warffum ligt een van de zeventien nog actieve kleine gasvelden in de provincie Groningen. Het is de grootste van die zeventien en ligt pal naast het grote Groningenveld, dat sinds dit jaar wél gesloten is. Dat steekt Van der Holst. „Na de parlementaire enquête vond iedereen dat er geen gas meer gewonnen moest worden in Groningen. Dat stond zelfs nog in het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet. Geen gas meer uit het Groningenveld, is daar later van gemaakt. Schandalig.”

De provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland, waar Warffum onder valt, zijn tegen de gaswinning in het dorp. Het Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde in 2022 dat winning uit het gasveld daar veilig door kan gaan. De minister beroept zich op dit advies.

Maar daar heeft Van der Holst geen boodschap aan. „Het advies is van vóór de parlementaire enquête en dat zegt de toezichthouder zelf ook. Dan moet er toch een nieuw advies komen?” Hij maakt zich zorgen over de veiligheid van zijn huis. Het voorste deel is 150 jaar oud. Hij heeft al vijf keer schade gemeld en laten repareren. De scheuren smeert hij inmiddels niet meer dicht. Bij elke aardbeving ziet hij toch weer nieuwe.


Lees ook

Pas als hun huis versterkt is, neemt de stress onder Groningers af, blijkt uit onderzoek

De Groningse boerderij van Boelo ten Have en Annemarie Nijhoff is zwaar beschadigd door aardebevingen en bodemdaling.

‘Leeggetrokken’

Even verderop, aan de Havenstraat, zitten drie mannen in dikke jassen te vissen. Ze zitten nog maar net, maar ze hopen een paar karpers of snoeken te kunnen vangen. Warfummer Eite Stokker is een van hen. Als hij naar het bezoek van Sophie Hermans aan Warffum en de gaswinning gevraagd wordt, zegt hij: „Ik ben er niet bij geweest, maar het dorp baalt er behoorlijk van.”

Hij zegt te begrijpen dat „we op dit moment niet zonder gas” kunnen, maar maakt zich wel zorgen. Zijn huis heeft al eerder scheuren gehad door aardbevingen. De huizen van zijn beide dochters in andere dorpen moeten ook versterkt worden. „Dat duurt al jaren.” En nu, zegt Stokker, zijn ze hier in het kleine veld onder Warffum van één boorbuis naar twee gegaan. „Met versneld tempo wordt hier alles leeggetrokken.”

Stokker vreest de „holtes” die daaruit kunnen ontstaan, en de aardbevingen die mogelijk volgen. Protesteren doet hij niet. „Daar trekt Den Haag zich toch weinig van aan.” Hij haalt zijn schouders op. „Het leeft in het dorp, maar het helpt zo weinig. Wat kun je doen? Niks.”

Het economisch gewin ging altijd voor de Groningers

Jan van der Holst
Warffummer

Die gelatenheid is merkbaar bij meer Warfummers. In bakkerij Bouwman wil de eigenaresse het er eerst eigenlijk niet over hebben. Met de gaswinning en aardbevingen houdt ze zich niet bezig. Een bakkerij draaiende houden is druk genoeg. Maar als klanten binnenkomen, ontvouwt zich toch een gesprek over de gaswinning.

„Onze gelatenheid is geen voordeel”, klinkt het. „Daar wordt misbruik van gemaakt.” Zeker niet het grootste deel van het dorp demonstreert, maar Ineke Steenhuis – die net binnenstapt – wel. Steenhuis woont verderop in de straat. „We hebben ons huis zelf gebouwd. Nu zijn we oude mensen. Als er weer een fakkeltocht komt ben ik erbij, maar ik zou willen dat iedereen komt.” Dat er geluisterd wordt, verwacht ze niet. „Met dit kabinet heb ik er helemaal geen vertrouwen meer in.”

Gewin

Voor het station en de basisschool hangen spandoeken van Warffum-Alert. Posters van de actiegroep zijn voor ramen van huizen in het dorp geplakt. Eerder hing de actiegroep al spandoeken op met de boodschap: ‘Warffum is ook Groningen’. De groep geeft de strijd nog niet op. Van der Holst en de andere leden gaan een zienswijze indienen over het ontwerpbesluit van de minister. Als het nodig is, gaan ze in beroep bij de bestuursrechter.

Want nu, zegt Van der Holst, delven de Groningers weer het onderspit. „Het economisch gewin ging altijd voor de Groningers. Na de parlementaire enquête zou dat niet meer zo zijn. Hier gebeurt het wéér.”


Lees ook

Staatssecretaris verliet Den Haag en zocht de Groningers op: ‘Hans heeft zijn belofte waar gemaakt’

Hans Vijlbrief in 2022 tijdens een bezoek aan dorpshuis Weersterheem in Garrelsweer, waar hij uitleg gaf over de versterkingsoperatie in het dorp.