Student dierenzorg Ivana Opstein (22) en haar vrienden haalden donderdagmiddag karton uit de afvalcontainer van een studentencafé in Leuven. Ze waren zo „woedend” dat ze „heel rap” wisten wat ze op hun protestbordjes zouden schrijven: „Geen ja is een NEE” en „Getalenteerd in hypocrisie”. Opstein zelf houdt ’s avonds een bord omhoog met „Geen verkrachter als gynaecoloog en geen gynaecoloog als verkrachter”.
Samen met ruim duizend anderen demonstreren ze donderdagavond in studentenstad Leuven tegen een zaak die België al een paar dagen in z’n greep houdt. Een 24-jarige student gynaecologie is dinsdag veroordeeld voor de verkrachting van een medestudent, maar krijgt geen straf omdat hij volgens de rechter „professioneel en privé een getalenteerd en geëngageerd persoon is”.
„Toen ik het nieuws hoorde dacht ik dat het een 1-aprilgrap was”, zegt Opstein. „Ik neem altijd mijn sleutels in mijn hand als ik ’s avonds laat over straat moet. Iedereen die hier staat zal wel een ervaring hebben met seksueel geweld, ikzelf ook. Je voelt je zo machteloos als meisje. Wij moeten het allemaal maar slikken en de rechter heeft het over hoe getalenteerd de dader is.”
Toen ik het nieuws hoorde dacht ik dat het een 1-aprilgrap was
De verkrachting vond plaats na een Halloweenfeestje in 2023 in Leuven. Een jonge vrouw werd zo dronken dat ze, getuige camerabeelden, niet meer op haar benen kon staan. De man naam haar mee naar zijn ‘studentenkot’, waar ze seks hadden. In de rechtbank gaf hij toe dat ze te dronken was om hiervoor toestemming te kunnen geven. „Hij heeft geprofiteerd van haar dronken toestand om zijn seksuele lusten te botvieren”, stelt het Belgische Openbaar Ministerie.
‘Geen heksenjacht’
Vanwege „de vele commotie” heeft de rechtbank van Leuven het integrale vonnis donderdagavond bij uitzondering online geplaatst. Daarin staat: „Het is onmiskenbaar dat hij de grenzen van het toelaatbare heeft overschreden. De beklaagde toonde een gebrek aan respect voor de fysieke, psychische en seksuele integriteit van [het slachtoffer]. Door hem schuldig te verklaren, maar geen straf te geven, krijgt hij schuldbesef, zonder de man maatschappelijk te ontwrichten.”
De Katholieke Universiteit Leuven en het ziekenhuis waar hij tot gynaecoloog wordt opgeleid hebben de student dinsdag voorlopig op non-actief gezet. Het slachtoffer heeft aan Het Nieuwsblad laten weten dat ze „helemaal niet opgelucht” is met de veroordeling. „Ik had gehoopt dat hij een strafblad zou krijgen en geen arts kon worden. Nu hoop ik dat mensen binnenkort weten wie hij echt is, zodat ze hem kunnen mijden als dokter.” Haar advocaat benadrukt dat ze „geen heksenjacht” op de man wil. Wel is het slachtoffer „blij dat de zaak zoveel aandacht krijgt, ik hoop dat we zo toch nog iets teweeg kunnen brengen”. De veroordeelde laat via zijn advocaten weten dat hij zich „langs alle kanten bedreigd en belaagd voelt” en zijn huis niet meer uit durft.
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data130382104-7b2aae.jpg|https://images.nrc.nl/Ghl_zmG02clgGeYLsd7_WbFau2c=/1920x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data130382104-7b2aae.jpg|https://images.nrc.nl/eTdcrgKt0gr8eGROZSt1tXi5z6E=/5760x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data130382104-7b2aae.jpg)
Foto Jef van den Bossche
Woensdag heeft de bekende Belgische youtuber Acid in een video de naam van de man bekendgemaakt. „Het is belangrijk dat mensen weten wie deze gynaecoloog is. Niet dat hij talentvol is, niet dat hij het misschien niet meer gaat doen. Steek me binnen. En bewijs dat ons rechtssyteem echt fucked is.” Het OM onderzoekt of Acid met zijn video strafbare feiten heeft gepleegd. De youtuber werd vorig jaar al veroordeeld omdat hij de namen deelde van de leden van studentenclub Reuzegom. Deze mannen werden schuldig bevonden aan de dood van de 19-jarige student Sanda Dia in 2018, die tijdens een ontgroening zwaar werd mishandeld – zo moest hij gemalen muis, levende goudvissen en zoute visolie doorslikken. De Reuzegommers, allen van goede komaf, kregen taakstraffen, wat in België het debat over klassenjustitie deed oplaaien.
Uitzonderlijke maatregel
De rechter heeft de uitspraak met de student uit Leuven ongelukkig geformuleerd, zegt Liesbeth Stevens, professor seksueel strafrecht aan de KU Leuven. „Ik begrijp dat het heel erg in het verkeerde keelgat is geschoten bij veel mensen. Opschorting van straf, waarbij iemand wel wordt veroordeeld maar geen straf krijgt, is een uitzonderlijke maatregel. De afweging tussen de re-integratie en de maatschappelijke functie die een straf heeft, is erg delicaat.”
„België worstelt, net als veel andere landen, met seksueel geweld”, zegt Stevens. „De affaire met kinderverkrachter Marc Dutroux [eind vorige eeuw] is een nationaal trauma. Enkele jaren geleden werd Julie Van Espen verkracht en vermoord door iemand die eigenlijk niet vrij mocht zijn gekomen. Ik ben blij dat in tijden waarin vrouwenrechten onder druk staan, veel mensen zich erover uitspreken dat seksueel geweld een groot probleem is.”
Minne De Boeck, criminologe bij het Universitair Forensisch Centrum (UZA) ziet in de heftige maatschappelijke reactie „vooral kwaadheid over het systeem”, waarin seksueel geweld maar zelden tot een veroordeling leidt. „Dat is heel waardevol, maar het draagt niet bij tot een genuanceerd debat. Voor deze casus roep ik op tot sereniteit, de rechter neemt deze maatregel niet zomaar.”
Op de demonstratie in Leuven neemt Haike De Becker (22) een fluorescerende sticker met ‘safe in the dark’ in ontvangst. Ze geeft levensbeschouwing op een basisschool. „Ik wilde het vandaag graag over deze zaak hebben met mijn leerlingen, maar ze zijn iets te jong. Over grensoverschrijdend gedrag praten we wel.” De Becker vertelt dat ze dinsdag vanwege een andere zaak per toeval in dezelfde rechtbank zat. „Toen dit vonnis werd voorgelezen, werd ik misselijk: er zijn bewijzen en er gebeurt niks. Iedereen in de zaal bleef zo stil! Daarna voelde ik zoveel boosheid.”
Het OM vindt de opschorting van de straf „niet passend” en gaat in beroep.
