Rijd een rondje door de Almeerse villawijk Overgooi en je ontkomt niet aan de uitgesproken architectuur. Elk bouwwerk heeft een bijnaam, zegt buurtbewoner HP Soldaat (55) van achter het stuur. Een statige woning met witte pilaren? ‘De Tempel’. Een pand met een langwerpige driehoek als bovenste verdieping? ‘Toblerone’, naar de gelijkvormige chocoladereep. En dan nog de ‘Manke Ezel’, een villa waar lange tijd een mank ezeltje in de voortuin stond.
Ook te zien in de wijk: lange, brede straten met veel groen. Een waterplas met eilandjes, bereikbaar via een loopbrug. Een villa in aanbouw, waarbij de ligbedden en palmbomen al in de achtertuin staan. En een afbladderend bord waarmee de gemeente bij de ingang van de wijk adverteert: ‘Bouw uw droomhuis, kavels van 1.500-5.000 meter2.’
Die droom is straks vervlogen. Wethouder Paul Tang (Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling, PvdA) kondigde in oktober een ‘trendbreuk’ aan in het woonbeleid. De gemeente wil in Almere het aandeel sociale huurwoningen in vier stadsdelen flink ophogen en heeft daarvoor de braakliggende kavels in Overgooi op het oog.
De ommezwaai is nodig, zegt Tang in het Almeerse stadhuis. Lange tijd mikte Almere op betaalbare koop. „Maar die woningen zijn nu niet meer betaalbaar. Intussen kunnen vooral jongeren niet meer in de stad blijven wonen. Scholen en bedrijven klagen over het gebrek aan woonruimte voor jonge werknemers.” Hij verwijst naar de slogan die op het stadhuis prijkt, ‘Almere voor iedereen’. „Dat wil ik graag overeind houden met meer sociale en middenhuur”.
Lees ook
In Overgooi is niets op loopafstand
Traag
CBS-cijfers ondersteunen Tangs verhaal. Van de tien grootste Nederlandse steden bungelt Almere onderaan wat het aandeel sociale huur betreft. Begin 2024 viel 26,6 procent van de woningen binnen de sociale sector, waarmee de stad achterblijft bij de door het ministerie van Volkshuisvesting beoogde 30 procent.
Het leidt tot oplopende wachttijden voor sociale huurwoningen, met gemiddeld negenhonderd reacties voor één woning. Zelfs urgente woningzoekenden moeten zes maanden tot zelfs een jaar wachten voor ze een huis krijgen toegewezen. Het is een probleem waar meer grote steden mee kampen.
Om een inhaalslag te maken, moeten ook in villawijk Overgooi duizenden extra betaalbare huizen worden neergezet, vindt de gemeente. Volgens Tang ontwikkelt de wijk zich te traag: „In dit tempo is Overgooi over 25 jaar nog niet af.”
Vanuit de woning van HP Soldaat, die vanwege de donkere voorgevel en de naam van de bewoner door de buren is omgedoopt tot ‘De Bunker’, kijk je uit op een diepe tuin met een vijver. Zes jaar woont hij nu in dit zelfgebouwde huis in Overgooi, een wijk waar kort na de eeuwwisseling de eerste bewoners neerstreken en die vernoemd is naar de ligging ten opzichte van het Gooi, aan de overkant van het Gooimeer. Anno 2025 telt de buurt zo’n 170 villa’s, met daarnaast een aantal verkochte, maar (deels) onbebouwde kavels.
Sinds twee weken is Soldaat interim-voorzitter van de Belangenvereniging Overgooi (BVO). Eerder kwam de BVO al met succes in verweer tegen windmolens die op de Gooimeerdijk geplaatst zouden worden. Parallel met de gemeentelijke uitbreidingsplannen voor Overgooi speelt ook een discussie met de provincie over de komst van gezichtsbepalende hoogspanningsmasten langs de wijk. „Ook daar hebben wij een duidelijke mening over”, zegt hij.
‘Karakter’
Buurtbewoners reageerden „geschrokken” toen de gemeente in oktober de plannen voor Overgooi aankondigde, vertelt medebestuurslid Rieneke de Wit (66) aan de keukentafel van Soldaat. Ze verhuisde in 2010 naar Almere om dicht bij Amsterdam te wonen, waar ze als zorgbestuurder werkt.
Al langer hielden buurtbewoners rekening met ‘verdichting’ van de wijk, met de vorige coalitie werd „goed overlegd” over uitbreiden met maximaal negenhonderd woningen. Het zou dan gaan om twee-onder-een-kapwoningen of kleinschalige appartementencomplexen. Maar toen de Almeerse coalitie begin 2024 viel en Tang als nieuwe wethouder aantrad, volgde radiostilte.
Voor de helderheid: het karakter van de wijk wordt voor ons niet bepaald door het inkomen van de bewoners
En toen bracht de gemeente in de herfst ineens naar buiten drieduizend extra woningen te willen bouwen in Overgooi, waarvan een groot aandeel sociale huur. „Dan heb je het al snel over tienduizend extra mensen”, zegt De Wit. „Daar hebben bewoners vraagtekens bij. Hoe krijgen we die drieduizend extra woningen voor elkaar, met behoud van het karakter van Overgooi? Hoe houd je de wijk bereikbaar, hoe zit het met voorzieningen? Er is te weinig over nagedacht.”
In een brief aan de gemeente en als inspreker bij een raadsvergadering uitte de belangenvereniging in december haar zorgen. De bewoners hintten daarbij op juridische stappen voor eventuele planschade – waardeverlies van hun woningen – mocht de gemeente doorzetten.
Veel mensen zullen Edward Snowden allang vergeten zijn, de klokkenluider die bijna twaalf jaar geleden verboden Amerikaanse spionageactiviteiten aan het licht bracht en inmiddels tot Rus genaturaliseerd is. Maar donderdag staat hij, samen met de Russische dictator Vladimir Poetin en de net verjaagde Syriër Bashar al-Assad, centraal in het senaatsverhoor van Tulsi Gabbard. Zij is Trumps beoogde directeur van de inlichtingendiensten: de presidents voornaamste trechter van geheime informatie over alle dreigingen in de wereld. Een functie waarvoor ze in de ogen van senatoren van beide partijen niet alleen relevante ervaring mist, maar ook het inschattingsvermogen, zo blijkt tijdens haar hoorzitting.
Republikeinen en Democraten zijn het over weinig eens, maar de meesten delen afschuw voor de drie mannen waar Gabbard juist haar sympathie voor heeft uitgesproken. Ze wil die waardering in de Senaat niet tot nauwelijks herroepen. Herhaaldelijk wordt haar gevraagd of ze, net als de inlichtingengemeenschap waar ze leiding aan moet gaan geven, Snowden „een verrader” vindt. Ze weigert die vraag met ‘ja’ of ‘nee’ te beantwoorden. Verder dan „Snowden overtrad de wet” komt ze niet. Ze prijst hem dat hij „schandalige, illegale en ongrondwettelijke praktijken” openbaar maakte. In het verleden heeft ze hem „dapper” genoemd en ervoor gepleit dat hij gratie zou krijgen.
De vraag is of dat voor de Republikeinse senatoren in en buiten de commissie die haar overhoorde een obstakel is om haar te benoemen. Gabbard (43), ex-legerreservist en voormalige Democratische Afgevaardigde uit Hawaii, is waarschijnlijk Trumps zwakste schakel in zijn beoogde kabinet. Naast ervaring in de inlichtingenwereld ontbreekt het haar ook aan een vocale eigen achterban, zoals Republikeinen die in deze regering wel hebben. Ook haar collega Democratische overloper Robert F. Kennedy Jr. heeft een schare eigen fans en kiezers, die donderdag in flink aantal naar de Senaat zijn gekomen. Bij Gabbard is de zaal niet helemaal vol.
Lees ook
Crunchy moms hopen dat Robert F. Kennedy Jr. hun kinderen ‘beschermt’ tegen ongezond voedsel en vaccins
Als de Republikeinen één van Trumps kandidaten durven te laten struikelen, is de kans groot dat zij het zal zijn. Wanneer alle Democraten tegen haar benoeming stemmen, mag ze niet meer dan drie Republikeinse stemmen verliezen.
Kruisverhoor
Hoorzittingen in de Senaat zijn geen sollicitatiegesprekken of feitenonderzoeken waar politici een kandidaat met werkelijke nieuwsgierigheid tegemoet treden, zo blijkt ook weer bij Gabbard. Oprechte vragen die senatoren hebben, hebben zij haar in één-op-één gesprekken kunnen stellen voorafgaand aan het publieke kruisverhoor. Dat schouwspel is vooral bedoeld om een kandidaat van de eigen partij op te hemelen en inkoppertjes toe te spelen. Of een kandidaat van de tegenpartij te grillen. En om als senator zelf soundbites te produceren die het nieuws halen en enige viraliteit op sociale media opleveren.
Hoorzittingszaal SD106 is ouderwets ingericht, met houten lambrisering en zware groene gordijnen, maar expliciet uitgerust voor televisie. Felle lampen die een sportstadion zouden kunnen verlichten tijdens een avondwedstrijd schijnen Gabbard, in een volledig wit pak, toe. In haar openingspraatje keert ze zich tegen de inlichtingendiensten. „Te lang hebben gebrekkige, ontoereikende of bewapende inlichtingen geleid tot kostbare mislukkingen en de ondermijning van onze nationale veiligheid en door God gegeven vrijheden, vastgelegd in onze grondwet.”
Ze richt ze zich niet tot de senatoren, maar meteen tot het publiek thuis – of het eenkoppige publiek in het Witte Huis – als ze zegt: „U gaat vandaag leugens en laster over mij horen die mijn loyaliteit aan en liefde voor ons land ter discussie stellen.”
Welke senatoren wanneer over Gabbard liegen, maakt ze tijdens het verhoor niet duidelijk. Wel wordt evident dat zij zichzelf vaak had laten foppen, bijvoorbeeld door bronnen en contacten die haar hielpen met haar reizen naar het Midden-Oosten. Ze ontmoette Assad ooit in Syrië, tijdens de burgeroorlog daar.
Ook verspreidde ze onmiddellijk na de Russische invasie van Oekraïne de propaganda dat toenmalig president Joe Biden en de NAVO Rusland daartoe geprovoceerd hadden. Op de vraag wiens schuld de oorlog in Oekraïne is, antwoordt ze: „Poetin begon de invasie van Oekraïne”.
Opmerkelijk is dat niet alleen Democratische senatoren het Gabbard moeilijk maken. Ook Republikeinen, die haar meestal liefkozend aanspreken als Tulsi in plaats van kolonel Gabbard, zijn kritisch. Een contrast met bijvoorbeeld de hoorzitting van de controversiële Defensieminister Pete Hegseth en die van Kash Patel, de beoogd FBI-baas die ook donderdag gehoord wordt.
Gabbard uit zich „beledigd” door een vraag over haar gevoelens voor Rusland door Jerry Moran (Kansas). Senator Susan Collins (Maine), een regelmatige dissident onder de Republikeinen, begint over Snowden. James Lankford (Oklahoma) en Todd Young (Indiana) zagen haar er verder over door.
Young, die wordt genoemd als een mogelijke tegenstem, lijkt haar te willen helpen door een tweet van Snowden voor te lezen die haar zelf aanmoedigt afstand van hem te nemen. Maar zelfs dat brengt haar niet in beweging. „Het zou nuttig zijn (…) als u ten minste zou erkennen dat hij de nationale veiligheid heeft geschaad”, aldus Young. Het gebeurt niet.
Het zal zo zijn dat Gabbard – met veel andere Amerikanen – Snowden oprecht een held vindt en geen verrader. Maar door op geen enkele manier aan de senatoren tegemoet te komen, heeft ze het zichzelf extra lastig gemaakt om directeur van de inlichtingendiensten te worden. In die baan zou ze niet zelf geheim agenten aansturen, maar een bureau van tweeduizend ambtenaren leiden dat vooral verantwoordelijk is voor de veiligheidsbriefing die de president elke ochtend krijgt.
Deemoedig
Vier verdiepingen hoger in de Senaat presenteert Robert F. Kennedy Jr. zich donderdag als een voorstander van vaccinaties, al heeft hij zijn hele politieke carrière gebouwd op verzet daartegen. Hij zegt toe zijn „excuses aan te bieden voor alle uitspraken die mensen hebben misleid”. Zijn benoeming lijkt af te hangen van de stem van de voorzitter van de commissie Volksgezondheid Bill Cassidy (Louisiana), die zelf arts is.
Ook Kash Patel, een bombastische stokebrand die eerder heeft gezegd de ‘deep state’ FBI te willen ontmantelen en zestig politieke vijanden te willen vervolgen, toont zich deemoedig. De ex-aanklager brak zelfs met Trump. „Ik ben het oneens met de omzetting van de straf van elke individu dat geweld heeft gebruikt tegen de politie”, zei hij over de gratie voor alle Capitoolbestormers. Zijn benoeming lijkt in kannen en kruiken.
Na Gabbards hoorzitting zijn ook sommigen aanhangers ontevreden over haar optreden. „Ze had zich beter moeten voorbereiden”, klinkt het op de gang in de Senaat. De Republikein Lankford toont zich achteraf verbaast over Gabbards opstelling. „Het is universeel geaccepteerd dat iemand die een miljoen pagina’s aan topgeheime documenten steelt en aan de Russen geeft verraad pleegt”, zei hij. „Het was geen strikvraag.”
De zwarte dozen met vluchtgegevens en gespreksopnames uit de cockpit van het verongelukte passagiersvliegtuig zijn gevonden. Dat meldt de Amerikaanse onderzoeksraad voor vervoersveiligheid NTBS. De zwarte dozen zullen door hen onderzocht worden en de onderzoeksraad verwacht binnen dertig dagen met een rapport over het ongeluk te komen. Ook aan boord van de militaire helikopter zou een zwarte doos aanwezig zijn geweest, maar die is nog niet gevonden.
Woensdag kwam een passagiersvliegtuig nabij Washington in botsing met een militaire helikopter. Hoogstwaarschijnlijk kwamen alle 67 inzittenden daarbij om het leven. Tot nu toe zijn 28 lichamen gevonden.
Amerikaanse media
Het is nog niet duidelijk hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren, maar diverse Amerikaanse media meldden dat de omstandigheden bij het Ronald Reagan vliegveld in Washington niet optimaal waren. Zo meldt The New York Times dat de personeelsbezetting bij de luchtverkeersleidingstoren „niet normaal” was ten tijden van het ongeluk. De krant zag een voorlopig rapport in van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit. Daarin staat dat de verkeersleider die woensdagavond helikopters begeleidde, ook vliegtuigen instrueerde die landden en opstegen. Deze taken worden doorgaans door twee verschillende verkeersleiders uitgevoerd.
Ook meldt de krant op gezag van vier mensen die op de hoogte zijn van de onderzoeken rondom het ongeluk, maar hier in het openbaar geen uitspraken over mogen doen, dat de helikopter wellicht te hoog vloog en afweek van de toegestane vliegroute.
De Washington Postschrijft over een incident op basis van een geluidsopname van de luchtverkeersleiding van het vliegveld. Een dag voor het ongeluk moest de piloot van een vliegtuig moest zijn landing afbreken vanwege de nabijheid van een helikopter. Uiteindelijk kon het vliegtuig wel veilig landen.
Lees ook
Vliegramp in Washington: hoe konden een helikopter en een passagierstoestel botsen?
Diversiteitsbeleid
Donderdag gaf president Donald Trump een persconferentie naar aanleiding van de vliegramp. Daarin haalde hij hard uit naar zijn voorgangers Joe Biden en Barack Obama. Volgens Trump heeft hun beleid om het personeel diverser te maken geleid tot onveilige situaties bij de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA.
„Bij mij staat veiligheid voorop”, zei Trump. Volgens hem mogen alleen „mensen op het hoogste niveau van genialiteit” bij de luchtverkeersleiding werken. Toen hem werd gevraagd of het diversiteitsbeleid van Biden en Obama de oorzaak was van het ongeluk antwoordde de president dat het „zomaar zou kunnen”.
Een rondje golf in potdichte mist. Ik, een golfer van wat bedenkelijk kaliber, doe mijn best om mijn bal naar de nauwelijks zichtbare vlag te slaan. Uit het niets verschijnen twee wandelaars op het pad dat over de fairway loopt. Eén van hen vraagt met grote grijns: „En, gaan er nog veel ballen de mist in vandaag?”
Walther Boer
Lezers zijn de auteurs van deze rubriek. Een Ikje is een persoonlijke ervaring of anekdote in maximaal 120 woorden. Insturen via [email protected]